Анализа: Цените на горивата во Македонија (2010–2026)

1. Моментални цени во Македонија (2026)

Според последните одлуки на Регулаторната комисија:

  • Бензин ЕУРОСУПЕР 95: 72 ден/л
  • Бензин 98: 74 ден/л
  • Дизел: 66.5 – 67.5 ден/л
  • Плин (LPG): околу 46 ден/л 

Тоа значи дека цената на бензинот е околу 1.39 USD по литар, што е блиску до светскиот просек. 


2. Кога горивото било најевтино во Македонија

Најниски цени во последната деценија:

ГодинаБензинДизелПричина
2016~48 ден39 денпад на цената на нафта
2020~48 ден~43 денCOVID-19 и пад на побарувачка
  • Најниската цена на дизел била 39 ден/л во 2016. 
  • Бензинот паднал до околу 47–48 ден/л во 2020 за време на пандемијата. 

Зошто тогаш беше евтино

Главни фактори:

1️⃣ Пад на светската цена на нафта (2014–2016).
2️⃣ Намалена глобална побарувачка.
3️⃣ Во 2020 – пандемија и затворени економии.


3. Кога горивото било најскапо

Историски максимум:

ГодинаБензинДизел
2022~101 ден/л~103 ден/л

Највисоки цени биле во јули–октомври 2022. 

Причина

Главни фактори:

1️⃣ Војната во Украина
2️⃣ санкции кон Русија
3️⃣ енергетска криза во Европа
4️⃣ инфлација и проблеми со снабдување


4. Како стоиме во споредба со Европа (2026)

Просечни цени бензин (2026):

ДржаваБензин
Македонија~1.39 € /л
Србија~1.55 €
Бугарија~1.45 €
Германија~1.80 – 2.00 €
Италија~1.85 – 2.05 €

Заклучок:
➡️ Балканот има значително пониски цени од Западна Европа.

Причини:

  • пониски акцизи
  • пониски плати
  • поразлична даночна политика

Во ЕУ даноците се 50–60% од цената.


5. Кои фактори ја одредуваат цената на горивото

Најважните:

1️⃣ Цена на сурова нафта (Brent)
2️⃣ Курс на долар
3️⃣ Геополитика (војни, санкции)
4️⃣ Данок и акциза
5️⃣ транспорт и рафинирање

Во Македонија цената се коригира неделно од Регулаторната комисија.


6. Дали се очекува поскапување?

Постојат ризици за нов раст на цените поради:

Геополитика

  • конфликтите во Блискиот Исток
  • напади врз Иран
  • ризик од блокада на Ормускиот теснец

Преку него минуваат околу 20% од светската нафта.

Ако конфликтот се прошири:

➡️ нафтата може да порасне
➡️ горивото во Европа и Балканот ќе поскапи.


7. Заклучок

Последните 15 години покажуваат дека цената на горивата во Македонија силно зависи од глобалните кризи.

  • Најевтино: 2016 и 2020
  • Најскапо: 2022 (енергетска криза)
  • Моментално: стабилизација околу 70 ден/л

Но геополитичките тензии на Блискиот Исток можат повторно да предизвикаат раст.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*