Секој град има свои приказни, но малку од нив носат толкава емоција, топлина и спомени како онаа за ракометните почетоци во Делчево. Во време кога спортот не се мереше со договори, спонзорства и финансиски преми, туку со срце, искрена љубов и другарство, Делчево испиша златно поглавје во својата локална историја. Во емисијата посветена на ракометниот јубилеј, под водство и иницијатива на професорот Љупчо Прачковски, оживеаја сеќавањата на пионерите кои во 1970-тите години го донесоа македонскиот ракометен дух во Пијанец.
Сè започна во далечната 1972 година. Еден визионерски потег на наставникот по физичко воспитување, Деспот Филиповски, го промени секојдневието на младите во Делчево. Тој ги постави темелите не само на ракометот, туку и на една генерациска поврзаност што трае до денешен ден.
Првиот женски ракометен бран – Со љубов, црвени „старки“ и игра со погледи
Првите чекори на женската ракометна екипа беа преполни со ентузијазам што денес ретко се среќава. Млади гимназијалки, на возраст од само 14 и 15 години, застанаа на игралиштето да ја претставуваат својата средина.
Сеќавајќи се на тие рани денови, Зорица Манова со посебна емоција во гласот го истакнува ликот на нивниот тренер и учител:
„Кога ќе се навратиме 50 години наназад, во 1972 година, ние бевме во гимназија. Првите наши чекори во ракометот ги отпочна, односно ги формираше наставникот по физичко Деспот Филиповски, кој ни беше и тренер, но и родител. Немав зборови за нашиот тренер – беше прекрасен човек.“
Во тоа време, условите беа скромни, но желбата беше огромна. Тренирале на отворено, трчајќи од училишното игралиште до селото Ѕвегор и назад, правејќи вежби и градејќи челична физичка подготовка. Првиот голем испит го имале во Скопје, на гостувањето против екипата на Газела во Маџари, каде успеале да извојуваат нерешен резултат во натпревар кој ги исполнил со неизмерна храброст.
Секој сочуван детаљ од тој период носи посебна вредност. Лилјана Богоев, тогаш несовладлива на голот, се потсетува на моментот кога за првпат ја добиле својата официјална спортска опрема:
„Сето тоа го работевме без никаква надомест, до крајот на сите четири години што ги работевме и игравме. Најубавиот миг беше кога тренерот и управата ни рекоа: ‘Ајде ќе одиме денеска да ви купиме тренерки, патики и дресови!’ Тоа беше момент што никогаш не го заборавам – црвени тренерки, бел дрес и црвени патики ‘старки’.“
Таа посебна хемија меѓу играчите се градела секојдневно, создавајќи колектив кој на теренот функционирал како едно тело. Како што опишува Зорица:
„Ние фактички утакмиците ги игравме со погледи. Кога ќе ја погледев Лилјана или Вера, знаев која акција треба да се изведе. Тоа беше поврзаноста меѓу нас, другарството и почитувањето.“
Делчево како спортски центар: Неделен празник со 3.000 гледачи
Ракометот во Делчево брзо прерасна во културолошки феномен. Натпреварите што се играле во неделните утра од 10 часот не беа само обични спортски средби – тие беа вистински градски празник. Целиот град тргнувал кон игралиштето кај гимназијата „Методи Митевски – Брицо“.
„Нашите утакмици обично се играа во недела од 10 часот и тоа беше како празник за градот. Публиката беше како трет играч – ни даваше голема храброст и успевавме да добиваме големи резултати од таквата поддршка.“ — Зорица Манова
На трибините се собирале илјадници луѓе. Поддршката доаѓала од сите страни, од сите генерации – од млади ученици до возрасни граѓани кои живееле за секој даден гол. Делчево во тие години рамноправно се носеше со најголемите спортски центри во Македонија, играјќи против екипи како Вардар, Југ, Газела, Куманово, Пелагонија, Стружанка и Малеш.
Машкиот ракометен клуб – Единствен столб во Источна Македонија
Успехот на женската екипа беше силен мотив и инспирација за формирање и на машкиот ракометен клуб. Само две години подоцна, под раководство на Деспот Филиповски и Кирил Марковски, машкиот тим започна да ја пишува својата историја во Втората македонска лига, а потоа брзо избори пласман и во Првата лига.
Една од легендите на делчевскиот ракомет, Никола Апостоловски – Кока, кој со години беше заштитно лице на машкиот состав, се потсетува на единственоста на делчевскиот тим во тој регион:
„Клубот се формира по истата иницијатива како женскиот клуб, кој веќе беше хит во Македонија. Ние бевме единствената машка ракометна екипа во цела Источна Македонија која се натпреваруваше во Втората македонска лига. Штип немаше екипа, Струмица немаше, Кочани, Радовиш, Берово… сите ние бевме предводници на ракометот во овој регион.“
А атмосферата на машките натпревари била еднакво величествена. Реката луѓе што се сливала кон игралиштето создавала амбиент кој се памети за цел живот:
„Кога игравме тука, тоа беше несфатливо за македонски услови – по 3.000 публика! Сите позитивно наелектризирани, со една неверојатна желба и мотив да се игра.“ — Никола Апостоловски – Кока
Борба на асфалт, снег и дожд – Вистински пркос и спортски дух
Денешните генерации спортисти имаат современи сали, паркети, климатизирани простории и врвна опрема. Но, приказните на делчевските ракометни пионери сведочат за едно поинакво време – време на челичен карактер и нераскинлив спортски пркос.
Се играло на отворено, на тврд асфалт, честопати при екстремни временски услови:
„Значи, се играше надвор, на асфалт, дури и до 29 ноември, на снег и дожд, во маици со куси ракави. Тоа беше огромна љубов, а бевме и неверојатно физички спремни.“ — Никола Апостоловски – Кока
Топките биле ретка драгоценост – една нова се чувала строго за официјални натпревари, додека на тренинзите се користеле стари, истрошени топки кои под дожд станувале лизгави и тешки. Но, ништо од тоа не ја намалувало желбата за победа и надигрување.
Професорот Љупчо Прачковски – Чувар на спортската меморија
Оваа вредна приказна, која опфаќа период од 1972 до 1991 година, немаше да биде целосно сочувана без посветеноста на професорот Љупчо Прачковски. Како соговорник, истражувач и хронолог на спортскиот живот во Делчево, професорот Прачковски успеа да ги собере легендите на едно место, сочувувајќи ги нивните изјави, оригинални регистрациски листи и фотографии за идните генерации.
Неговата иницијатива оваа богата граѓа да се преточи во пишан документ и книга претставува траен споменик за сите кои со својот пот и труд го изградија делчевскиот ракомет.
Порака до идните поколенија: Враќање кон вистинските вредности
Гледајќи ги денешните млади генерации и современиот начин на живот, спортските ветерани на Делчево испраќаат јасна и емотивна порака. Спортот не е само натпревар; тој е школа за животот, градител на карактерот и вистински пат кон здрава иднина.
Лилјана Богоев упатува директен апел до младите:
„Им порачувам да бидат повеќе во салите отколку по кафичите. Да бидат стварно спортисти, да играат со желба. Ако немаат желба и волја, мислам дека ништо не можат да постигнат со спортот.“
На тоа се надополнува и Зорица Манова, нагласувајќи ја суштинската улога на спортот во формирањето на младата личност:
„Спортот не само што го чува здравјето, туку ги прави младите посилни, похрабри и им дава елан за живот.“
Делчево и денес се гордее со своите ракометни легенди. Приказната за генерациите од 1970-тите и 1980-тите години останува да сведочи дека кога се игра со срце, кога се сака својот град и кога се верува во соиграчите – спортските соништа стануваат вечност.
Leave a Reply